CyberNews Haftanın FOSS Aracı serisinin sekizinci konuğu Obtainium. Bu özgür Android uygulaması, telefonunuzdaki uygulamaların güncellemelerini bir mağazaya bağlı kalmadan, doğrudan geliştiricinin yayımladığı yerden (GitHub, GitLab, Codeberg, F-Droid gibi) izliyor ve kuruyor. Proje 1 Kasım 2026'da 1.7.4 sürümünü yayımladı. Google'ın Android geliştirici doğrulaması 2027'de dünya geneline yayılmaya hazırlanırken, mağaza dışı uygulama dünyasının en çok kullanılan araçlarından birini resmî depo, wiki ve sürüm notlarına dayanarak anlatıyoruz.

FOSS aracının 30 saniyelik özeti:

Obtainium nedir, kim geliştiriyor?

Obtainium'un GitHub deposundaki tanımı kısa: "Android uygulama güncellemelerini doğrudan kaynağından alın." Uygulama, eklediğiniz her uygulamanın sürüm sayfasını düzenli olarak kontrol ediyor, yeni sürüm çıktığında bildirim gönderiyor ve APK dosyasını oradan indirip kuruyor. Projeyi GitHub'da ImranR98 kullanıcı adıyla bilinen geliştirici Imran yürütüyor; depo Ağustos 2022'de açıldı ve bugün 21 binden fazla yıldıza, yüzlerce katkıcıya sahip.

Depodaki LICENSE.txt dosyası GNU Genel Kamu Lisansı sürüm 3'ü (GPLv3) gösteriyor; F-Droid sayfası da lisansı "GPL-3.0-only" olarak listeliyor. Uygulama ücretsiz ve Android 8.0 ya da üzeri sürüm istiyor.

Neden önemli? Mağaza kapısı daralıyor

Android'in en büyük farkı, uygulamayı istediğiniz yerden kurabilmenizdi. Bu düzen değişiyor. Google'ın Android developer verification sayfasına göre 30 Eylül 2026'dan itibaren Brezilya, Endonezya, Singapur ve Tayland'da sertifikalı cihazlarda, katılımcı mağazalardan kurulan uygulamalar için doğrulama korumaları başladı. Google, doğrulamanın 2027'de dünya genelinde sertifikalı cihazlardaki tüm uygulamaları kapsayacağını söylüyor. Türkiye ilk bölgeler arasında değil, ama küresel takvim Türkiye'deki kullanıcıları da kapsıyor.

Google'ın açık kaynak depolar için yayımladığı kayıt rehberi, geliştiricilerin bu depolarda yayın yapmak için kayıt yaptırmak zorunda olmadığını, ama kayıt yaptırmazlarsa kullanıcıların cihazda bir kez "advanced flow" (gelişmiş akış) ayarını açması gerektiğini yazıyor. Keep Android Open kampanyası ise bu akışı geliştirici modu, uyarı ekranları ve 24 saatlik bekleme içeren bir engel olarak eleştiriyor. Obtainium'un kendi sitesi de ziyaretçileri bu kampanyaya yönlendiriyor. Konunun arka planını Keep Android Open dosyamızda ve FSFE röportajımızda anlatmıştık.

Obtainium bu kuralı aşan bir araç değil. Ama bugün mağaza dışı uygulama kullanan herkesin önündeki pratik sorunu çözüyor: F-Droid'de olmayan, Play Store'a hiç girmemiş ya da geliştiricisinin yalnızca GitHub'da yayımladığı uygulamaları güncel tutmak.

Nasıl çalışıyor?

Wiki'deki açıklamaya göre bir uygulamayı eklemek için onun kaynak adresini (örneğin GitHub deposu) yapıştırıyorsunuz. Obtainium adrese bakıp uygun "kaynak" mantığını kendisi seçiyor. Her kaynaktan en az iki bilgi alması gerekiyor: uygulamanın sürümü ve o sürüme ait bir APK indirme bağlantısı. Sonra telefondaki kurulu sürümle kaynaktaki sürümü karşılaştırıyor; yeni sürüm varsa size haber veriyor.

  1. Açık kaynak kaynaklar: GitHub, GitLab, Forgejo (Codeberg), F-Droid, üçüncü taraf F-Droid depoları, IzzyOnDroid ve SourceHut.
  2. Diğer kaynaklar: APKPure, Aptoide, Uptodown, Huawei AppGallery, Samsung Galaxy Store gibi mağazalar ve bazı uygulamaya özel siteler.
  3. Yedek yol: Desteklenmeyen bir sitede APK bağlantıları varsa genel "HTML" kaynağı bunları bulmaya çalışıyor.

Kaynaklar sayfası her uygulama için ayrı ayarlar sunuyor: yalnızca bildirim almak için "Track-Only" modu, birden fazla APK olduğunda doğru dosyayı seçmek için düzenli ifade (regex) filtresi, işlemci mimarisine göre filtreleme ve arka plan güncellemesinden muaf tutma. Hazır uygulama ayarlarını gönüllülerin derlediği apps.obtainium.imranr.dev sitesinden tek dokunuşla içe aktarmak da mümkün.

Güvenlik: imza parmak izine bakın

Mağaza dışından uygulama kurarken asıl soru, indirdiğiniz dosyanın gerçekten geliştiriciden gelip gelmediği. Android, bir güncellemenin yalnızca aynı anahtarla imzalanmışsa eski sürümün üzerine kurulmasına izin veriyor. Wiki'nin arayüz sayfasına göre Obtainium da her uygulamanın ayrıntı ekranında APK imza sertifikasının özet değerlerini (hash) gösteriyor; uzun basınca kopyalanabiliyor. Bir depo adı değişirse uygulama bunu fark edip uyarıyor.

Obtainium'un kendisi için de doğrulama bilgisi yayımlanmış. README'ye göre paket adı dev.imranr.obtainium, imza sertifikasının SHA-256 özeti B3:53:60:1F:6A:1D:5F:D6:60:3A:E2:F5:0B:E8:0C:F3:01:36:7B:86:B6:AB:8B:1F:66:24:3D:A9:6C:D5:73:62. Proje, tekrarlanabilir derleme sayesinde F-Droid sürümünün de aynı imzayı taşıdığını belirtiyor. Yani F-Droid'in kaynak koddan bağımsız olarak derlediği dosya, geliştiricinin dosyasıyla bit bit aynı.

README ayrıca Privacy Guides'ın Verified Apps uygulamasını öneriyor. MIT lisanslı bu araç, kurulu uygulamaların imza parmak izini bilinen doğru değerlerden oluşan bir veritabanıyla karşılaştırıyor.

1.7.4 ve son sürümler neler getirdi?

1.7.4 sürüm notlarına göre (1 Kasım 2026) öne çıkanlar:

  • Her uygulama için ayrı kurulum yöntemi seçme ayarı.
  • Android 9 ve 10'da imza sertifikası kontrollerinin düzeltilmesi.
  • Kaydedilen tercih "universal" olsa bile cihaza uygun mimari APK'nın öne alınması.
  • Kendi sunucusunda barındırılan (self-hosted) kaynaklarda adres ayrıştırma düzeltmesi.
  • Kapanan APKCombo kaynağının kaldırılması.

Bir hafta önceki 1.7.3 sürümü (25 Ekim 2026) ise GitHub taslak sürümlerini dahil etme seçeneği, F-Droid depolarından yalnızca bir sürümün en yeni derlemesini sunma ve Shizuku ile yapılan kurulumlarda "güncelleme sahipliği" isteme özelliklerini getirdi. F-Droid, 1.7.4'ü 4 Kasım'da kendi deposuna ekledi.

Sınırları: neyi yapmaz?

  • Uygulamaları denetlemez. Obtainium bir mağaza değil; geliştiricinin yayımladığı dosyayı indirir. Kötü amaçlı bir projeyi eklerseniz kötü amaçlı bir uygulama kurarsınız. Kaynağı siz seçersiniz, sorumluluk da sizde kalır.
  • Kapalı mağazalar ayrı risk taşır. APKPure veya Aptoide gibi kaynaklar desteklense de mümkünse geliştiricinin kendi deposunu ya da F-Droid'i tercih edin.
  • Kazıma kırılabilir. README, bazı kaynaklarda verinin web kazıma ile toplandığını ve site tasarımı değişince bozulabileceğini açıkça yazıyor.
  • GitHub sınırı. Wiki'ye göre birkaç düzineden fazla GitHub uygulaması izlerseniz API sınırına takılabilirsiniz; çözüm kişisel erişim anahtarı (token) eklemek.
  • Geniş izinler ister. F-Droid sayfasında listelenen izinler arasında tüm kurulu paketleri görme, paket kurma ve kullanıcı işlemi olmadan güncelleme yer alıyor. İşi gereği bu normal, ama bilerek verin.
  • Doğrulama kuralını aşmaz. 2027'den sonra kayıtsız geliştiricilerin uygulamaları için Google'ın koyduğu adımlar Obtainium kullansanız da geçerli olacak.

Nasıl başlanır?

  1. Obtainium Play Store'da yok. Yalnızca GitHub sürüm sayfası, F-Droid veya IzzyOnDroid bağlantılarını kullanın.
  2. Kurduktan sonra imza parmak izini yukarıdaki değerle karşılaştırın; eşleşmiyorsa kullanmayın.
  3. "Add App" ekranına uygulamanın resmî deposunun adresini yapıştırın ve önerilen ayarları kontrol edin.
  4. Uygulamalar çoğaldıkça ayarlarınızı dışa aktarın; telefon değiştirdiğinizde listeyi geri yüklersiniz.

İş ve kişisel uygulamaları ayırmak isteyenler, Obtainium'u serinin ilk aracı Shelter ile birlikte de kullanabilir.

Not: Bu yazı resmî depoya, wiki'ye ve sürüm notlarına dayanıyor; özellikleri laboratuvarda denemedik.