Yapay zekâ sohbet platformu Character.ai iflas masasında. Şirketin 12 Ekim’de ABD’de başlattığı iflas süreci, şimdi daha zor bir soruya dönüştü: Milyonlarca kullanıcının yapay zekâ karakterleriyle yaptığı özel sohbetler, platformla birlikte yeni bir sahibe satılabilir mi? ABD’de 39 eyalet ile başkent Washington’ın başsavcıları, bağımsız bir mahremiyet denetçisi atanmadan böyle bir satış yapılmamasını istedi. Mahkeme 30 Ekim’de bu talebi kabul etmedi.

Character.ai, kullanıcıların ünlülerden çizgi film kahramanlarına, “terapist” ya da “doktor” rolündeki botlara kadar binlerce yapay zekâ karakteriyle yazışıp sesli konuştuğu bir platform. New York Başsavcılığına göre platformun ayda 20 milyondan fazla kullanıcısı var; bunların 2 milyondan fazlası 18 yaşından küçük olduğunu beyan eden hesaplar.

İflas ve Disney anlaşması

Platformu işleten Character Technologies, 12 Ekim’de Delaware’deki iflas mahkemesine Chapter 11 başvurusu yaptı. CNBC’nin aktardığına göre şirket, platformun geliştirilmesinin ve büyütülmesinin pahalıya patladığını, buna dava ve düzenleyici süreçlerin yükünün eklendiğini söyledi. Disney, açılış teklifçisi olarak bazı fikrî mülkiyet haklarının münhasır olmayan lisansı için 20 milyon dolar önerdi.

Ayrıntı önemli: Disney’in teklifi uygulamayı, markayı, kullanıcı verilerini ve sohbetleri kapsamıyor. Ama şirket varlıklarının tamamını, birlikte ya da ayrı ayrı satışa çıkarıyor. Reuters’ın haberine göre satışın Kasım sonu ya da Aralık başında tamamlanması bekleniyor; platformu ayakta tutacak bir alıcı çıkmazsa hizmet kapatılacak. Yani sohbet geçmişleri ya bir alıcıya geçecek ya da şirketle birlikte tasfiye edilecek.

Başsavcılar neden itiraz ediyor?

New York Başsavcısı Letitia James öncülüğündeki 40 başsavcı, 14 Ekim’de mahkemeye ortak bir bildirim sundu. Bildirimde Character.ai’ın özel sohbetler, sesli görüşmeler, ruh sağlığına dair paylaşımlar, yaş ve cihaz bilgileri gibi hassas veriler topladığı; bu verileri gelir elde etmek ve yapay zekâsını eğitmek için kullandığı ve iflas yoluyla yeni bir sahibe devredebileceği belirtildi. James’in sözleri net: “Bu şirket çocukların paylaştığı en mahrem düşüncelerden bazılarını topladı ve şimdi bu sohbetler en yüksek teklifi verene satılabilir.”

Başsavcılar, olası her alıcıdan kapsamlı bir mahremiyet programı, özel sohbetlerin geçerli rıza olmadan yapay zekâ eğitiminde ya da ticari amaçla kullanılmaması, hedefli reklamdan çıkma hakkının korunması ve en önemlisi kullanıcılara satıştan önce verilerine erişme ve onları silme imkânı verilmesini istiyor. Bildirim, aynı zamanda eyaletlerin yürüttüğü soruşturmalara dayanan ağır iddialar içeriyor: Çocuk hesaplarına cinsel içerikli rol oyunları, kendine zarar verme ve şiddet içerikli yönlendirmeler.

27 Ekim’de ABD Adalet Bakanlığına bağlı iflas denetim ofisi US Trustee de satış kurallarına itiraz etti. Şirket ise mahkemeye verdiği yanıtta, başvuru tarihindeki gizlilik politikasının kullanıcı verilerinin satışına ve devrine izin verdiğini, bu yüzden denetçiye gerek olmadığını savundu; uygun koşullarda bir denetçiye onay verebileceğini de ekledi. PPC Land’in aktardığı 29 Ekim tarihli ortak dilekçede 39 eyalet ve Washington, yaklaşık 12 milyon aktif ya da eski kullanıcının, aralarında reşit olmayanların da bulunduğu verilerinin söz konusu olduğunu belirterek bir “tüketici mahremiyeti ombudsmanı” atanmasını istedi. Aynı yayına göre şirketin kendi belgelerinde mevcut ve eski kullanıcı sayısı yaklaşık 163 milyon olarak geçiyor.

Mahkeme ne dedi?

ABD İflas Hâkimi Brendan Shannon, 30 Ekim’deki duruşmada ombudsman atanmasını emretmedi. AI Affairs’in Bloomberg’e dayandırdığı habere göre hâkim, şirketi mahremiyet kaygılarını değerlendirecek bir uzman tutmaya “güçlü biçimde teşvik ettiğini” söyledi. Yani karar, şimdilik şirketin iradesine bırakıldı. Önerilen takvime göre teklifler 20 Kasım’a kadar verilecek, ihale 23 Kasım’da, satış duruşması ise 24 Kasım’da yapılacak.

Sorun yalnızca Amerika’nın değil

Character.ai Türkiye’den de erişilebilen bir platform. Buradaki kullanıcıların sohbetleri de aynı şirketin elinde, aynı iflas masasında duruyor. Üstelik ABD’de kapsamlı bir federal veri koruma yasası yok; eyalet başsavcılarının elindeki araçlar da sınırlı. Türkiye’deki bir kullanıcının KVKK’dan doğan hakları kâğıt üzerinde var, ama yurt dışındaki bir şirketin iflas mahkemesinde bu hakları işletmek pratikte zor.

Bu tablo, yapay zekâ sohbet botlarıyla paylaşılan bilgilerin ne kadar kalıcı olabileceğini gösteriyor. Kullanıcıların bir “arkadaş” ya da “terapist” sandığı karaktere anlattıkları; bir şirketin bilançosunda varlık kalemine dönüşebiliyor. Kişisel Verileri Koruma Kurumu’nun 24 Kasım 2025’te yayımladığı Üretken Yapay Zekâ ve Kişisel Verilerin Korunması Rehberi de kullanıcılara bu sistemlerle hassas bilgi ve üçüncü kişilere ait veri paylaşmamalarını, ebeveynlere ise çocukların gizlilik ayarlarını ve uygulamaların yaşa uygunluğunu denetlemelerini öneriyor.

Daha önce ChatGPT’nin kilitli sohbet özelliği ve Meta’nın Muse sohbetlerinin açıkta kalması haberlerinde de gördüğümüz gibi, yapay zekâ sohbetleri çoğu zaman kullanıcının sandığından daha az korunuyor. Character.ai örneği buna yeni bir boyut ekliyor: Şirket batarsa ne olacak?

Kullanıcılar ne yapabilir?

  • Verinizi indirin: Character.ai, hesap ayarlarındaki “Manage Account & Data” bölümünden veri dışa aktarma imkânı sunuyor. Şirketin yardım sayfasına göre işlem birkaç hafta sürebiliyor; teklif tarihi yaklaştığı için beklemeyin.
  • Gerekirse hesabı silin: Sohbetlerinizin yeni bir sahibe geçmesini istemiyorsanız hesap silme seçeneğini değerlendirin. Silmenin geri alınamadığını ve şirketin bazı bilgileri yasal gerekçelerle saklayabileceğini unutmayın.
  • Çocuklarla konuşun: Çocuğunuz bu tür bir platform kullanıyorsa ne paylaştığını yargılamadan konuşun; hesabın kimin adına açıldığını ve hangi ayarların açık olduğunu birlikte kontrol edin.
  • Genel kural: Hiçbir yapay zekâ sohbet botuna sağlık, kimlik, adres ya da başkalarına ait mahrem bilgileri yazmayın. Bugün güvendiğiniz şirket yarın satılabilir.
  • Haklarınızı bilin: Türkiye’de veri sorumlusuna erişim, silme ve itiraz başvurusu yapma yollarını KVKK haklarınız rehberimizde anlattık.