Bir şirketin hakkınızda hangi verileri tuttuğunu merak ediyorsanız ya da bir uygulamanın verilerinizi silmesini istiyorsanız, bunun için yasal bir yol var. 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (KVKK), herkese veri sorumlusuna başvurarak bilgi isteme, düzeltme, silme ve itiraz hakkı tanıyor. Bu rehber, hakların neler olduğunu, başvurunun nasıl yapılacağını ve yanıt gelmezse ne yapılacağını adım adım anlatıyor.

Kısaca

  • Haklarınız KVKK’nın 11. maddesinde sayılıyor.
  • Başvuru yazılı ya da KEP, güvenli e-imza, mobil imza veya şirkette kayıtlı e-posta adresinizle yapılıyor.
  • Şirket en geç 30 gün içinde, kural olarak ücretsiz yanıt vermek zorunda.
  • Haklar yalnızca T.C. vatandaşları için değil; tebliğ, yabancıların da uyruk ve pasaport numarasıyla başvurabileceğini öngörüyor.
  • Yanıt gelmez ya da yetersizse 30 gün, her hâlde başvurudan itibaren 60 gün içinde Kişisel Verileri Koruma Kurulu’na şikâyet edebilirsiniz.

Temel kavramlar

  • Veri sorumlusu: Verinin hangi amaçla ve hangi araçlarla işleneceğini belirleyen taraf. Çoğu zaman şirket, banka, hastane ya da kamu kurumu. Başvurular buraya yapılır.
  • Veri işleyen: Veri sorumlusu adına veriyi işleyen taraf; bulut sağlayıcı, çağrı merkezi, yazılım firması gibi.
  • Hukuki sebep: Açık rıza, sözleşmenin ifası, kanuni yükümlülük ya da meşru menfaat gibi işleme şartları. KVKK’nın 5. maddesine göre kural, açık rıza olmadan işlememek; diğer şartlar bunun istisnaları.
  • Özel nitelikli veri: Sağlık, biyometrik veri, din, siyasi düşünce, sendika üyeliği gibi bilgiler. Bunlar için m.6’daki daha sıkı koşullar geçerli.

KVKK m.11: Hangi haklarınız var?

Kanuna göre herkes, veri sorumlusuna başvurarak kendisiyle ilgili:

  • Kişisel veri işlenip işlenmediğini öğrenme,
  • İşlenmişse buna ilişkin bilgi talep etme,
  • İşlenme amacını ve amacına uygun kullanılıp kullanılmadığını öğrenme,
  • Yurt içinde veya yurt dışında verilerin aktarıldığı üçüncü kişileri bilme,
  • Eksik veya yanlış işlenmişse düzeltilmesini isteme,
  • Kanunun 7. maddesindeki şartlar çerçevesinde silinmesini veya yok edilmesini isteme,
  • Düzeltme ve silme işlemlerinin, verilerin aktarıldığı üçüncü kişilere bildirilmesini isteme,
  • Verilerin yalnızca otomatik sistemlerle analiz edilmesi sonucu aleyhinize bir sonuç çıkmasına itiraz etme,
  • Kanuna aykırı işleme nedeniyle zarara uğradıysanız zararın giderilmesini talep etme

haklarına sahiptir.

Silme hakkı hakkında bir not: m.7’ye göre silme, işlemeyi gerektiren sebeplerin ortadan kalkması hâlinde söz konusu. Örneğin bir banka, vergi ve bankacılık mevzuatı gereği bazı kayıtları belli süre saklamak zorundaysa, talebinizi bu kayıtlar için reddedebilir; ama gerekçesini açıklamak zorunda.

Başvuru nasıl yapılır?

Usul, 10 Mart 2018 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan Veri Sorumlusuna Başvuru Usul ve Esasları Hakkında Tebliğ ile belirlenmiş. Buna göre başvuruyu şu yollardan biriyle iletebilirsiniz:

  • Islak imzalı yazılı dilekçe (elden, kargo ya da noter aracılığıyla),
  • Kayıtlı elektronik posta (KEP),
  • Güvenli elektronik imza ya da mobil imza,
  • Daha önce veri sorumlusuna bildirdiğiniz ve sisteminde kayıtlı olan e-posta adresiniz,
  • Başvuru amacıyla geliştirilmiş bir yazılım ya da uygulama (şirket sunuyorsa).

Başvuruda bulunması zorunlu bilgiler: ad-soyad (yazılı başvuruda imza), T.C. kimlik numarası (yabancılar için uyruk ve pasaport numarası), tebligata esas adres, varsa e-posta ve telefon ile talebin konusu. Yazılı başvurularda evrakın veri sorumlusuna tebliğ edildiği tarih, diğer yöntemlerde başvurunun ulaştığı tarih başvuru tarihi sayılıyor. Bu yüzden gönderdiğiniz metnin bir kopyasını ve gönderim kanıtını saklayın.

Örnek talep cümleleri

  • “Hakkımda işlediğiniz tüm kişisel verilerin, işleme amaçlarının ve aktarıldığı üçüncü kişilerin listesini talep ediyorum.”
  • “Pazarlama amaçlı işlediğiniz verilerimin işlenmesini durdurmanızı ve silmenizi talep ediyorum.”
  • “Üyeliğim sona erdiğinden, saklama yükümlülüğünüz bulunmayan tüm verilerimin silinmesini ve bu işlemin aktarım yaptığınız üçüncü kişilere bildirilmesini talep ediyorum.”

Süre ve ücret

KVKK m.13’e göre veri sorumlusu talebi niteliğine göre en kısa sürede ve en geç 30 gün içinde ücretsiz sonuçlandırmak zorunda. Talebi ya kabul eder ya da gerekçesini açıklayarak reddeder; yanıtını yazılı olarak veya elektronik ortamda bildirir. Tebliğe göre yazılı yanıt on sayfaya kadar ücretsiz; on sayfanın üzerindeki her sayfa için 1 TL işlem ücreti alınabilir. Yanıt CD veya USB bellekle verilirse ücret, kayıt ortamının maliyetini geçemez.

Yanıt gelmezse: Kurul’a şikâyet

Başvurunuz reddedilirse, yanıt yetersizse ya da 30 gün içinde yanıt gelmezse KVKK m.14 devreye giriyor: Veri sorumlusunun yanıtını öğrendiğiniz tarihten itibaren 30 gün, her hâlde başvuru tarihinden itibaren 60 gün içinde Kişisel Verileri Koruma Kurulu’na şikâyette bulunabilirsiniz. Kanunun 14. maddesinin ikinci fıkrası açık: Veri sorumlusuna başvuru yolu tüketilmeden şikâyet yoluna başvurulamaz. Bu yüzden ilk adımı belgelendirmek önemli.

Şikâyet dışında bir yol daha var: KVKK m.15’e göre Kurul, bir ihlal iddiasını öğrendiğinde resen de inceleme başlatabiliyor. Veri sorumlusu, Kurul’un istediği bilgi ve belgeleri 15 gün içinde göndermek zorunda. Kişilik haklarınız ihlal edildiyse, genel hükümlere göre tazminat talep etme hakkınız da saklı.

Sık yapılan hatalar

  • Telefonla başvurmak: Çağrı merkezine söylemek resmî başvuru sayılmaz; kanıt da kalmaz.
  • Belirsiz talep: “Verilerimi silin” yerine hangi hizmet, hangi hesap ve hangi amaç için istediğinizi yazın.
  • Süreyi kaçırmak: Başvuru tarihini not edin; 30. günden sonra şikâyet için zaman işlemeye başlar.
  • Aşırı kimlik belgesi göndermek: Kimliğinizi doğrulamak meşru, ama gereğinden fazla belge istenmesi ayrı bir veri işleme sorunu olabilir.

Ne zaman özellikle kullanmalısınız?

  • Bir veri ihlali bildirimi aldığınızda: Hangi verilerinizin etkilendiğini sorun. Eylül 2026’daki e-ticaret ihlal dalgası için CyberNews’in KVKK ihlal bildirimleri dosyasına bakabilirsiniz.
  • İşten ayrıldığınızda ya da bir hizmeti bıraktığınızda: Saklama yükümlülüğü dışındaki verilerin silinmesini isteyin.
  • İzin vermediğiniz pazarlama mesajları aldığınızda: Verinizin nereden alındığını sorun.
  • Bir başvurunuz otomatik sistemle reddedildiğinde: m.11’deki itiraz hakkını kullanın ve insan değerlendirmesi isteyin.

Kaynaklar: 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu, Veri Sorumlusuna Başvuru Usul ve Esasları Hakkında Tebliğ (Resmî Gazete, 10 Mart 2018).