7578 sayılı Kanunla 5651 sayılı İnternet Kanunu’nda yapılan değişikliklerin sosyal medyaya ilişkin hükümleri 1 Kasım 2026’da yürürlüğe giriyor. Bu tarihten sonra sosyal ağ sağlayıcıları 15 yaşını doldurmamış çocuklara hizmet sunamayacak ve bunun için yaş doğrulama dahil gerekli tedbirleri almak zorunda olacak. 15–17 yaş arası için ise “ayrıştırılmış hizmet” ve ebeveyn kontrol araçları geliyor.

Kısa video özet:

Kısaca

  • Kanun 22 Nisan 2026’da kabul edildi, 1 Mayıs 2026 tarihli ve 33240 sayılı Resmî Gazete’de yayımlandı; sosyal medya hükümleri altı ay sonra, 1 Kasım’da yürürlüğe giriyor.
  • 15 yaş altına hizmet yasak; yükümlülük platformda, çocuğa ya da aileye ceza yok.
  • Kanun yaş doğrulamanın hangi teknik yöntemle yapılacağını belirlemiyor. e-Devlet entegrasyonu ya da kimlik yükleme zorunluluğu metinde yazılı değil.
  • Uymayan platformlara küresel cironun yüzde 3’üne kadar para cezası, ardından reklam yasağı ve bant daraltma yolu açık.

Kanun tam olarak ne diyor?

Resmî Gazete’de yayımlanan metne göre 5651 sayılı Kanun’un ek 4. maddesinin yedinci fıkrası şöyle değişiyor: Sosyal ağ sağlayıcı, onbeş yaşını doldurmamış çocuklara hizmet sunamaz ve bu hizmetin sunulmaması konusunda yaş doğrulama dahil gerekli tedbirleri almakla yükümlüdür. Platform, onbeş yaşını doldurmuş çocuklara özgü ayrıştırılmış hizmet sunma konusunda da tedbir alacak ve aldığı tedbirleri kendi internet sitesinde yayımlayacak.

Yeni eklenen fıkralar başka yükümlülükler de getiriyor:

  • Ebeveyn kontrol araçları: Hesap ayarlarının kontrolü, satın alma ve ücretli üyelik gibi işlemlerin ebeveyn onayına bağlanması, kullanım süresinin izlenmesi ve sınırlandırılması.
  • Aldatıcı reklamlar: Platformlar bunları engelleyici tedbir almakla yükümlü.
  • Bir saat kuralı: Türkiye’den günlük erişimi 10 milyonu aşan platformlar, 8/A maddesi kapsamında “gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde” verilen kararları derhâl ve en geç bir saat içinde uygulayacak.
  • Yeniden yükleme: Aynı büyüklükteki platformlar, kaldırma ya da erişim engeli kararına konu yayının sitelerinde yeniden yayımlanmaması için “gerekli her türlü tedbiri” alacak.

Aynı kanun, oyun platformları için de yaş derecelendirmesi, Türkiye’de temsilci atama ve ebeveyn kontrolü yükümlülükleri getiren yeni bir ek madde içeriyor.

Yaptırımlar: ceza, reklam yasağı, bant daraltma

5651’in mevcut hükmüne göre bu yükümlülükleri yerine getirmeyen sosyal ağ sağlayıcıya bir önceki yılın küresel cirosunun yüzde 3’üne kadar idari para cezası verilebiliyor. 7578 sayılı Kanun buna bir merdiven ekliyor: Ceza tebliğinden sonra 30 gün içinde uyum sağlanmazsa Türkiye’deki vergi mükelleflerinin platforma yeni reklam vermesi yasaklanıyor. Üç ay içinde de uyulmazsa Siber Güvenlik Başkanı, sulh ceza hâkimliğinden platformun bant genişliğinin yüzde 50 daraltılmasını isteyebiliyor; 30 gün daha geçerse bu oran yüzde 90’a kadar çıkabiliyor. Bant daraltma, platformun Türkiye’deki bütün kullanıcılarını etkiler.

Asıl tartışma: yaş doğrulama kimlik doğrulamaya dönüşür mü?

Kanun “yaş doğrulama” diyor ama nasıl yapılacağını söylemiyor. Bu boşluk, uygulamayı belirleyecek ikincil düzenlemeleri ve platformların seçeceği yöntemleri kritik hâle getiriyor. Teorik olarak bir doğrulama sistemi, kişinin adını ve kimlik numarasını platforma aktarmadan yalnızca “15 yaşından büyük mü?” sorusuna evet/hayır yanıtı verebilir. Ama doğrulama sırasında kimlik bilgisi sosyal medya hesabıyla eşleştirilirse, anonim hesapların gerçek kişilere bağlanması mümkün olur.

İnternet hukuku uzmanı Prof. Dr. Yaman Akdeniz, BirGün TV’ye yaptığı değerlendirmede bu riski açıkça dile getirdi: Ona göre çocukları korumak için kurulan yaş doğrulama altyapısı, bütün kullanıcıların kimliklerinin belirlenmesine yarayabilir. Politika Haber’in derlemesine göre kanun metni bütün anonim hesapların kapatılmasını ya da kullanıcı kimliklerinin kamuya açıklanmasını zorunlu kılmıyor; etkiyi belirleyecek olan, hangi verinin toplanacağı, ne kadar saklanacağı ve kimin erişebileceği.

Burada bir ayrımı korumak gerekiyor: 1 Kasım’daki yaş kapısı yürürlüğe girmiş bir kanun. Yetişkinlerin sosyal medyada kimlik doğrulaması ise Adalet Bakanlığı’nın Meclis’e getirmeyi planladığı ayrı bir düzenlemenin konusu. O tartışmanın ayrıntıları için CyberNews’in “anahtar modeli” analizine bakabilirsiniz.

Dünyadan örnek: Avustralya

Benzer bir yaş sınırını ilk uygulayan ülke Avustralya. Ülkenin çevrim içi güvenlik düzenleyicisi eSafety’ye göre 10 Aralık 2025’ten bu yana Facebook, Instagram, TikTok, X, YouTube ve Reddit gibi platformlar, 16 yaş altının hesap açmasını ya da hesap tutmasını önlemek için “makul adımlar” atmak zorunda. Avustralya’da da yaptırım çocuğa ya da aileye değil platforma yöneliyor. eSafety, platformların Aralık ortasına kadar 16 yaş altına ait 4,7 milyon hesabın erişimini kaldırdığını açıkladı. Düzenleyicinin ilkeleri arasında, teknik önlemlerin veriyi en aza indirmesi ve mahremiyeti koruması da yer alıyor. Türkiye’deki uygulamanın bu ilkeyi ne ölçüde benimseyeceği henüz belli değil.

Aileler için ne anlama geliyor?

  • 1 Kasım’dan sonra 15 yaş altındaki çocukların mevcut hesapları platform kararıyla kapatılabilir ya da doğrulama istenebilir. Önemli fotoğraf ve mesajları önceden yedeklemek mantıklı.
  • Kanunda çocuğa veya ebeveyne yönelik para cezası yok; yaptırımlar platformlara yönelik.
  • Doğrulama için sizden kimlik belgesi ya da yüz taraması istenirse, hangi verinin kime gittiğini ve ne kadar saklanacağını gösteren aydınlatma metnini okuyun. KVKK m.11 kapsamında platforma başvurup verilerinizin nasıl işlendiğini sorma hakkınız var.
  • Resmî görünümlü “hesabınızı doğrulayın” mesajlarına karşı dikkatli olun. Yeni zorunluluklar dolandırıcılar için de yeni bir bahane demek; bağlantıya tıklamak yerine uygulamanın kendi ayarlarından kontrol edin.
  • 15–17 yaş arası çocuklar için platformların sunacağı ebeveyn araçlarını kurun, ama bunları gözetim değil konuşma aracı olarak kullanın.

Bundan sonra ne izlenmeli?

Yürürlük tarihine üç haftadan biraz fazla kala platformların hangi doğrulama yöntemlerini seçeceği, Siber Güvenlik Başkanlığı’nın usul ve esasları nasıl belirleyeceği ve verinin nerede tutulacağı hâlâ açık sorular. CyberNews, 1 Kasım öncesinde yayımlanacak düzenlemeleri bu dosyada takip edecek.

Kaynaklar: Resmî Gazete, 1 Mayıs 2026, Sayı 33240 – 7578 sayılı Kanun, 5651 sayılı Kanun (Mevzuat Bilgi Sistemi), Politika Haber (21 Eylül 2026), eSafety Commissioner (Avustralya).