CyberNews Haftanın FOSS Aracı serisinin dördüncü konuğu Tor Browser. Kâr amacı gütmeyen Tor Project'in geliştirdiği bu özgür tarayıcı, internet trafiğinizi gönüllülerin işlettiği üç ayrı sunucudan geçirerek gerçek IP adresinizi ziyaret ettiğiniz sitelerden, ziyaret ettiğiniz siteleri de internet servis sağlayıcınızdan gizliyor. Güncel kararlı sürüm 15.0.25, 12 Ekim 2026'da yayımlandı. Bu hafta aracın ne yaptığını, kimin işine yaradığını, nerede yetersiz kaldığını ve nasıl kurulacağını Tor Project'in resmî belgelerine dayanarak anlatıyoruz.

FOSS aracının 30 saniyelik özeti:

Tor Browser nedir?

Tor Browser, Mozilla Firefox'un uzun süreli destek sürümü Firefox ESR üzerine kurulu, ancak Tor ağıyla çalışmak için yoğun biçimde değiştirilmiş bir tarayıcı. Resmî destek sayfası, aracın özellikle çevrim içi takibe ve tarayıcı parmak izine karşı geliştirildiğini vurguluyor. Windows, macOS, Linux ve Android için ücretsiz olarak dağıtılıyor.

15.0.25 sürümü Firefox'a yönelik önemli güvenlik güncellemelerinin yanında Tor yazılımını 0.4.9.14'e, NoScript eklentisini 13.6.36.1984'e ve OpenSSL'i 3.5.9'a yükseltti. Tor Project 15 Ekim'de bir sonraki büyük sürümün test derlemesi 16.0a14'ü de duyurdu; ancak alfa sürümler günlük kullanım için değil, deneme amaçlı. Önerimiz kararlı 15.0.25.

Lisans tarafı birden fazla katmanlı. Tor Browser deposundaki LICENSE dosyası, Firefox kod tabanından gelen bileşenlerin lisans koşulları için license.html dosyasına yönlendiriyor; bu kod tabanının ana lisansı Mozilla Public License 2.0. Tarayıcının içindeki Tor ağ yazılımı ise 3 maddeli BSD lisansıyla dağıtılıyor. Kaynak kod Tor Project'in kendi GitLab sunucusunda herkese açık.

Nasıl çalışır?

Tor Browser bir siteye bağlandığınızda trafiğinizi rastgele seçilen üç Tor rölesinden geçiriyor: giriş (guard), orta ve çıkış rölesi. Trafik her adımda ayrı bir şifreleme katmanıyla sarılıyor; adı "soğan yönlendirme" buradan geliyor. Resmî belgelere göre bunun üç sonucu var: servis sağlayıcınız ve bağlantınızı yerelde izleyen kişiler hangi siteleri ziyaret ettiğinizi göremiyor; siteler sizin IP adresinizi değil Tor ağından gelen bir bağlantıyı görüyor; bölgenizde engellenen sitelere ve hizmetlere de erişebiliyorsunuz.

Öne çıkan özellikler

  • Site bazında yalıtım: Aynı reklam ya da takip hizmetini kullanan iki farklı siteye girdiğinizde Tor Browser bu içerikleri iki ayrı Tor devresi üzerinden yüklüyor. Böylece izleyici, iki bağlantının aynı tarayıcıdan geldiğini bilemiyor.
  • Unutkan oturum: Tarayıcı varsayılan olarak geçmiş tutmuyor; çerezler yalnızca oturum boyunca, yani tarayıcı kapanana ya da "Yeni Kimlik" seçilene kadar geçerli. "Yeni Kimlik" tüm sekmeleri kapatıp çerezleri ve geçmişi siliyor, sonraki bağlantılar için yeni devreler kuruyor.
  • Parmak izi koruması: Tarayıcılar ekran boyutu, yazı tipleri ve dil ayarları gibi bilgilerle çerez olmadan da tanınabiliyor. Tor Browser bu çeşitliliği azaltıyor: pencere içeriğini 200x100 piksellik katlara yuvarlayan "letterboxing", sınırlandırılmış yazı tipi listesi ve küçük bir dil kümesiyle kullanıcıları birkaç büyük gruba topluyor.
  • Güvenlik seviyeleri: Standart, Daha Güvenli ve En Güvenli olmak üzere üç seviye var. "Daha Güvenli" HTTPS olmayan sitelerde JavaScript'i kapatıyor ve ses/videoyu tıklamayla oynatıyor; "En Güvenli" JavaScript'i tüm sitelerde varsayılan olarak devre dışı bırakıyor.
  • HTTPS-Only modu: Bağlantıları şifreli HTTPS'e yükseltiyor, şifresiz bir siteye geçmeden önce uyarıyor.
  • Köprüler ve gizleme protokolleri: Tor'a doğrudan bağlantının engellendiği yerlerde obfs4, Snowflake, meek ve WebTunnel devreye giriyor. Bunlar Tor trafiğini rastgele veri, görüntülü görüşme ya da sıradan bir HTTPS sitesi ziyareti gibi gösteriyor. "Bağlantı Yardımcısı" (Connection Assist) Tor engelliyse otomatik olarak köprü ya da Snowflake ile bağlanmayı deniyor.
  • Onion hizmetleri: Yalnızca Tor ağı içinden erişilen .onion adreslerine bağlanabiliyor; bu tür bağlantılarda trafik Tor ağından hiç çıkmıyor.

Neden kullanmalı?

Bugünün internetinde varsayılan durum izlenmek. Reklam teknolojisi şirketleri ve veri simsarları, kullanıcının hangi sayfada ne kadar kaldığını, neye tıkladığını ve hangi cihazdan bağlandığını ticari ham madde olarak topluyor; aynı veriler zaman zaman devlet gözetiminin de kapısını açıyor. ChatGPT reklamlarında kullanılan __obi çerezi tartışması, bir hesabın başka sitelerdeki gezintiye nasıl bağlanabildiğini yakın zamanda gösterdi.

Tor Project'in de belirttiği gibi Chrome ve Firefox'taki gizli sekmeler yalnızca cihazınızdaki yerel izleri siliyor; IP adresinizi ya da tarayıcı parmak izinizi gizlemiyor. Tor Browser ise aynı "unutkan" oturumu, IP adresini ve tarama alışkanlıklarını gizleyen bir ağ katmanıyla birleştiriyor. Gazeteciler, hak savunucuları, kaynağını korumak isteyen muhabirler ve takip edilmeden bilgiye ulaşmak isteyen herkes için bu fark belirleyici.

Sınırları

  • Kusursuz anonimlik yok. Tor Project'in kendi ifadesiyle Tor ile bile mükemmel anonimlik genel olarak mümkün değil. Bir siteye kendi hesabınızla giriş yaparsanız ya da formlara ad, e-posta, telefon yazarsanız o site artık kim olduğunuzu biliyor.
  • Yalnız tarayıcıyı korur. Tor Browser bilgisayarınızın tüm trafiğini Tor'a yönlendirmiyor; diğer uygulamalar normal bağlantınızı kullanmaya devam ediyor. Torrent uygulamalarını Tor üzerinden çalıştırmak hem gerçek IP adresinizi sızdırabiliyor hem de ağı yavaşlatıyor.
  • Çıkış rölesi şifresiz trafiği görebilir. Tor, trafiği Tor ağı içinde şifreliyor; ancak hedef siteye giden son bağlantının şifrelenmesi sitenin HTTPS kullanmasına bağlı.
  • Daha yavaş. Destek sayfasına göre ağın günde bir milyondan fazla kullanıcısı ve 6.000'i biraz aşan rölesi var; trafik dünyanın farklı yerlerindeki gönüllü sunuculardan geçtiği için gecikme olağan.
  • Bazı siteler zorluk çıkarır. Tor çıkış adreslerini engelleyen ya da CAPTCHA isteyen siteler var. Bankalar ve e-posta sağlayıcıları farklı ülkeden gelen girişi şüpheli bulup hesabı kilitleyebiliyor.
  • Ek eklenti önerilmiyor. Firefox eklentileri kurulabiliyor, ancak Tor Project yalnızca varsayılan eklentilerin test edildiğini, ek eklentilerin gizliliğinizi zedeleyebileceğini belirtiyor. Pencereyi büyütmek de parmak izi korumasını zayıflatabiliyor.
  • iOS'ta Tor Browser yok. Proje iPhone için açık kaynak Onion Browser'ı öneriyor; ancak Apple'ın WebKit zorunluluğu nedeniyle bu uygulama Tor Browser'ın gizlilik korumalarının tamamını sunamıyor.
  • VPN ile birleştirmek her zaman iyi değil. Tor Project, iki aracı gizliliği bozmayacak biçimde yapılandırmayı bilen ileri düzey kullanıcılar dışında Tor'u VPN ile birlikte kullanmayı genel olarak önermiyor.
  • Cihaz güvenliği belirleyici. Bilgisayarınızda zararlı yazılım varsa hiçbir tarayıcı tek başına sizi korumaz. 32 bit Linux desteğinin de bir sonraki büyük sürüm 16.0 ile sona ereceği duyuruldu.

Adım adım kurulum

  1. Tor Browser'ı yalnızca resmî indirme sayfasından alın. Masaüstünde Windows 10/11, macOS 10.15 ve üzeri ile güncel Linux dağıtımları destekleniyor. Android 5.0 ve üzeri için uygulama Google Play'de ve Guardian Project'in F-Droid deposunda bulunuyor.
  2. Site erişime kapalıysa resmî yansıları ya da GetTor hizmetini kullanın: Telegram'da @GetTor_Bot'a yazabilir veya gettor@torproject.org adresine işletim sisteminizin adını ("windows", "osx", "linux", "android") içeren bir e-posta gönderebilirsiniz.
  3. İndirdiğiniz dosyayı yanındaki .asc imzasıyla doğrulayın. Bunun için GnuPG (Windows'ta Gpg4win) ve Tor Browser geliştiricilerinin imza anahtarı gerekiyor; adımlar resmî doğrulama rehberinde ayrıntılı.
  4. İlk açılışta Connect ile bağlanın. Bağlantı kurulamazsa Configure Connection ekranından yerleşik köprülerden birini seçin ya da Bağlantı Yardımcısı'nın önerisini deneyin. Ek köprüyü resmî bridges.torproject.org sitesinden veya Telegram'daki @GetBridgesBot'tan alabilirsiniz.
  5. Menüdeki ayarlardan güvenlik seviyesini ihtiyacınıza göre seçin. Hassas bir araştırma yapıyorsanız "Daha Güvenli" ya da "En Güvenli" seviye bazı siteleri bozsa da saldırı yüzeyini daraltıyor.
  6. Tarayıcıyı güncel tutun. Tor Browser güncellemeleri sık geliyor ve çoğu Firefox güvenlik yamalarını içeriyor.

Türkiye'deki okur için ne anlama geliyor?

İfade Özgürlüğü Derneği'nin (İFÖD) EngelliWeb 2025 raporuna göre 2025 sonu itibarıyla Türkiye'den 1.505.484 web sitesi ve alan adına, 875 farklı kurum ve hâkimliğin verdiği 1.284.464 kararla erişim engellendi. İFÖD aynı raporda erişim engellerinin yanında içerik çıkarma, bant daraltma ve VPN engellemelerinin de birlikte işleyen çok katmanlı bir denetim düzenine dönüştüğünü vurguluyor. Bu tablonun son yansımalarını eylülde engellenen X hesapları ve T24 ile İFÖD'e yönelik engellerin analizinde ele almıştık.

Böyle bir ortamda Tor Browser iki işi birden görüyor: Engellenen habere ve belgeye ulaşmayı mümkün kılıyor, aynı zamanda okurun hangi haberi okuduğunu servis sağlayıcıdan ve ticari takipçilerden saklıyor. Bilgiye erişim bir lütuf değil, temel bir hak. Tor Browser bu hakkı kâğıt üzerinden çıkarıp kullanıcının kendi elinde tutmasının en olgun özgür yazılım araçlarından biri. Bedeli de belli: biraz hız, biraz alışkanlık değişikliği ve hesabınızla giriş yaptığınız anda anonimliğin bittiğini akılda tutmak. Parolalarınızı da aynı mantıkla kendi kasanızda tutmak isterseniz geçen haftaki konuğumuz KeePassXC'ye göz atabilirsiniz.