Norveç hükümeti, yapay zekâ destekli akıllı gözlüklerin bazı yerlerde kullanımını geçici olarak yasaklamak istiyor. Dijitalleşme Bakanlığı 5 Ekim’de, yasa teklifini “mümkün olan en kısa sürede” parlamentoya (Storting) getireceğini açıkladı. Gerekçe açık: İnsanlar farkında olmadan fotoğraflanabiliyor, kaydedilebiliyor ya da sesleri alınabiliyor.

Yasak nerelerde geçerli olabilir?

Hükümetin açıklamasına göre geçici yasak üç grup yeri kapsayabilir:

  • Herkesin düzenli bulunduğu yerler: parklar, plajlar, müzeler, alışveriş merkezleri, lunaparklar, spor, müzik ve kültür etkinlikleri.
  • Çocukların bulunduğu yerler: okullar, anaokulları, oyun alanları ve gençlik kulüpleri. Üniversitelerin de eklenmesi değerlendiriliyor.
  • Mahremiyetin özellikle önemli olduğu yerler: doktor muayenehaneleri dahil sağlık kurumları, yüzme havuzları, soyunma odası ve duşu olan spor salonları.

Bu bir tam yasak değil. Gözlükler özel kullanımda ve başkalarını rızası olmadan kaydetme riskinin olmadığı yerlerde serbest kalacak. Kırılgan gruplar ve “topluma yararlı” sınırlı kullanımlar için istisna da öngörülüyor. Hangi cihazların kapsama gireceği de henüz netleşmedi: yalnızca kameralı ve mikrofonlu gözlükler mi, yapay zekâ özellikli olanlar mı, yoksa bedene takılan diğer kameralı cihazlar da mı?

Dijitalleşme Bakanı Torgeir Micaelsen, insanların alıştıkları yerlerde gizli kayıt endişesi taşıdığı bir toplum istemediklerini söyledi; böyle bir ortamın insanları geri çekilmeye iteceğini vurguladı. Hükümet paralel olarak kalıcı düzenleme için öneri getirecek bir uzman grubu da kuruyor.

Dünyada tablo karışık

AP’nin derlemesine göre tartışma Norveç’le sınırlı değil. Hollanda’daki gözlük zinciri Hans Anders, Ray-Ban Meta gözlüklerinin satışını kamuoyu tartışması sonuçlanana kadar durdurdu. İngiltere’de sinema salonları birliği ağustosta kameralı gözlükleri yasaklayan ya da sınırlayan kurallar getirdi. Kaliforniya’da ise vali, soyunma odası ve doktor muayenehanesi gibi yerlerde izinsiz kayıt yapan gözlük kullanıcılarını cezalandıracak tasarıyı geçen hafta veto etti.

Privacy International’dan Adam Smith, Norveç’in adımını büyük teknoloji şirketlerinin daha fazla veri toplama çabasına karşı “memnuniyetle karşılanacak bir koruma” olarak niteledi. Meta ise kayıt sırasında gözlükteki ışığın yandığını, ışık kapatılırsa kameranın devre dışı kaldığını ve kullanıcılara izin istemelerini önerdiğini hatırlatıyor.

Kullanıcılar ve çevresindekiler için

Kameralı bir gözlüğün çerçevesindeki küçük ışık, kayıt yapıldığının tek işareti olabilir. Kalabalıkta bu ışığı fark etmek zor. Gözlük kullanıyorsanız çocukların, hastaların ve soyunma alanlarının olduğu yerlerde cihazı çıkarmak, kayda başlamadan önce çevrenizdekilere söylemek en basit saygı kuralı. Çekilen görüntülerin bulut hizmetlerine ve yapay zekâ işlemesine gidip gitmediğini de uygulama ayarlarından kontrol etmek gerekiyor.

CyberNews özeti

Norveç hükümeti, parklar, okullar, sağlık kurumları ve soyunma odası olan spor salonları gibi yerlerde yapay zekâ gözlüklerine geçici yasak öneriyor; tam yasak yok, istisnalar ve kalıcı kural için uzman grubu var. Kaynaklar: Norveç hükümeti basın açıklaması (5 Ekim 2026), AP / The Hindu (6 Ekim 2026), The Guardian.