Türkiye’de sosyal medya hesaplarına yönelik erişim engelleri Ekim ayında da hız kesmedi. İfade Özgürlüğü Derneği’nin (İFÖD) EngelliWeb projesi kapsamında yaptığı izlemeye göre 1–31 Ekim 2026 arasında 5651 sayılı Kanun’un 8 ve 8/A maddeleri kapsamında en az 867 X hesabı erişime engellendi. Eylül’deki 1.270 hesapla birlikte yalnızca iki ayda engellenen X hesabı sayısı 2.137’ye ulaştı. Dernek bu verileri 2 Kasım 2026’da yayımladığı basın açıklamasıyla duyurdu.

Karşılaştırma için bir rakam yeterli: İFÖD’nin EngelliWeb 2025 raporuna göre 2015–2025 arasındaki on yılda 8/A kararlarıyla engellenen X hesabı sayısı 4.800’ün biraz üzerindeydi. Son iki ayda engellenen hesap sayısı, bu on yıllık toplamın neredeyse yarısına denk geliyor.

Kısaca

  • Ekim’de en az 867, Eylül–Ekim toplamında 2.137 X hesabı erişime engellendi.
  • Takipçi bilgisine ulaşılabilen 795 hesap, toplamda 21,5 milyonu aşkın kullanıcıya hitap ediyor.
  • Kullanıcı adını değiştiren ya da yeni hesap açan kişi ve kurumlar yeniden engellendi.
  • Engellemeler Kasım’ın ilk iki gününde de sürdü: 1–2 Kasım’da en az 207 hesap daha.

Haftalara göre tablo

İFÖD’nin paylaştığı haftalık grafik, dalganın iniş çıkışlarını gösteriyor. Eylül’ün ilk iki haftasında 87 ve 94 olan haftalık sayı, 14–20 Eylül’de 362’ye, 21–27 Eylül’de 377’ye çıktı. Zirve 28 Eylül–4 Ekim haftasında yaşandı: 575 hesap. Ekim’in sonraki haftalarında sayılar 205, 77, 146 ve 214 olarak sıralandı. Yani Ekim’in toplamı Eylül’den düşük kalsa da ayın son haftasında yeniden yükselen bir eğri var.

Sayıların arkasındaki erişim de küçük değil. Takipçi bilgisine ulaşılabilen 795 hesabın 170’i 10 binden, 28’i 100 binden, 9’u 500 binden fazla takipçiye sahip. Takipçi sayısı milyonu aşan dört hesap arasında Halk TV, T24 ve İrfan Değirmenci’nin hesapları da var. İFÖD’ye göre bu tablo, engellemelerin kamuoyuna en geniş ölçekte ulaşan hesapları hedef aldığını gösteriyor.

Kimler engellendi?

Ekim’deki engeller gazetecilerden haber kuruluşlarına, siyasi partilerden akademisyenlere, avukatlardan ekonomi yorumcularına kadar geniş bir alana yayıldı. İFÖD’nin listesinde eski YARSAV Başkanı ve emekli yargıç Ömer Faruk Eminağaoğlu, gazeteciler Alican Uludağ, Birsen Altuntaş, Erk Acarer, Hamdi Çelikbaş ve Yiğit Uzun, yazar Dilek Zaptçıoğlu, avukat Lale Demirkazan, Prof. Dr. Tuna Tuğcu, ekonomi yorumcuları Emre Şirin, Faruk Bakaç ve Ayhan Dadaloğlu ile Kadın Partisi gibi isimler yer alıyor. Fon krizi hakkında paylaşım yapan hesapların engellenmesi de sürdü.

Türkiye İşçi Partisi’nin 582 bin takipçili hesabı 14 Ekim’de, “soruşturmanın gizliliğini ihlal” iddiasıyla gözaltına alınan gazeteci Bahadır Özgür’ün 163 bin takipçili hesabı 15 Ekim’de engellendi. Adalet Bakanı Akın Gürlek’in mal varlığına ilişkin açıklamaları konu alan haberler ise Bakırköy 1. Sulh Ceza Hâkimliğinin 10 Ekim tarihli kararıyla erişime kapatıldı. Bakanı eleştiren ve hicveden anonim bir içerik üreticisinin yarım milyonu aşkın takipçili iki hesabı da aynı ay engellendi.

Yeni ad, yeni engel

Ekim’in en dikkat çekici yanı, engellenen hesapların başka bir adla devam etmesine de izin verilmemesi oldu. T24’ün 1,9 milyon takipçili hesabı, İstanbul 1. Sulh Ceza Hâkimliğinin 29 Eylül tarihli kararıyla engellendikten sonra kullanıcı adını değiştirdi; 2 Ekim’de yeni adıyla bir kez daha engellendi. Kayyum atanmasının ve yayınlarının durdurulmasının ardından Halk TV’nin 3 milyon takipçili X hesabı, 2,6 milyon aboneli YouTube kanalı ile Facebook, Instagram, TikTok ve Telegram hesapları 14 Ekim’de engellendi. Adını değiştiren X hesabı 21 Ekim’de yeniden Türkiye’den görünmez kılındı, YouTube kanalı ise 23 Ekim’de bu kez kanal kimliği üzerinden engellendi.

Bianet’in ifade özgürlüğü editörü Hikmet Adal’ın hesabı da kullanıcı adı değiştikten sonra Bakırköy 5. Sulh Ceza Hâkimliğinin 16 Ekim tarihli kararıyla, bu kez “halkı yanıltıcı bilgiyi alenen yayma” soruşturması kapsamında yeniden engellendi. Aynı kararla 98 X hesabına ve bir internet sitesinin tamamına erişim kapatıldı. İFÖD bu tabloyu şöyle özetliyor: Engeller artık belirli paylaşımlara değil, kişi ve kurumların sosyal medyadaki varlığının kendisine yöneliyor.

Sansürü belgeleyenler de hedefte

Erişim engellerini belgeleyen EngelliWeb’in kendi X hesabına yönelik kararın künyesi de Ekim’de ortaya çıktı. Bakırköy 7. Sulh Ceza Hâkimliği 30 Eylül tarihli kararla EngelliWeb’in yanı sıra İrfan Değirmenci, Şirin Payzın, Bianet ve Hikmet Adal’ın da bulunduğu 100’ü aşkın hesaba, paylaşımların “kamu düzeninin bozulmasına yönelik olup suç işlenmesine teşvik edebileceği” gerekçesiyle erişim engeli getirdi. İFÖD’nin kendi hesabı ise 5 Ekim gecesi en az 88 hesapla birlikte engellendi; dernek, bu karara ilişkin bilginin hâlâ kendisiyle paylaşılmadığını söylüyor. Eylül ayındaki ilk dalgayı İFÖD’nin Eylül raporu haberimizde anlatmıştık.

Kararlara yapılan itirazlar reddedildi. İFÖD, Yaman Akdeniz’in hesabına yönelik karar için Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yaptığını, EngelliWeb ve Bianet için başvuruların Kasım’ın ilk haftasında yapılacağını açıkladı.

Kasım da aynı şekilde başladı

Dalga takvim yaprağı değişince durmadı. EngelliWeb’in 2 Kasım tarihli duyurusuna göre 1–2 Kasım 2026’da 8/A maddesi kapsamında, “kamu düzeninin korunması” gerekçesiyle en az 207 X hesabına daha erişim engeli getirildi. Diken’in aktardığına göre engellenenler arasında emekli albay Orkun Özeller, televizyon sunucusu Ayşenur Yazıcı, ekonomist Dr. T. Sabri Öncü ve kadın doğum uzmanı Dr. Cem Baykal’ın hesapları var. Kasım’ın ilk iki günündeki sayı, Eylül başındaki bir haftalık toplamın iki katından fazla.

Oyunlar da listede

Engellerin tek hedefi sosyal medya değil. EngelliWeb’in tespitlerine göre Steam’de Türkiye’den erişime kapatılan oyun sayfası sayısı 27 Ağustos’ta 45, 25 Eylül’de 255 iken 28 Ekim itibarıyla 767’ye çıktı. 1 Kasım’da yürürlüğe giren ek madde 5 ile yurt dışı kaynaklı büyük oyun platformlarına temsilci atama ve yaş derecelendirmesi yükümlülüğü de getirildi; uymayan platformlara bant genişliği daraltması öngörülüyor.

Neden önemli?

8/A, bir sulh ceza hâkimliğine “kamu düzeni” ya da “milli güvenlik” gibi geniş gerekçelerle, çoğu zaman tek bir kararla onlarca hesabı kapatma yetkisi veriyor. Anayasa Mahkemesi 14 Eylül 2023 tarihli Artı Media GmbH kararında bu maddenin keyfi müdahalelere karşı güvence içermediğini ve ihlalin doğrudan kanundan kaynaklandığını tespit etmişti. Buna rağmen madde her ay daha geniş bir kesime uygulanıyor.

Kullanıcı açısından sonuç somut: Hesap sahibine çoğu zaman karar tebliğ edilmiyor, gerekçe görülemiyor, itiraz yine aynı sistem içinde reddediliyor. Takipçiler ise bir sabah, sevdikleri bir gazetecinin ya da kurumun sayfasında “Türkiye’de görüntülenemiyor” uyarısıyla karşılaşıyor. Bilgiye erişim hakkı, yalnızca hesabı kapatılan kişinin değil, onu takip eden milyonlarca kişinin de hakkı.

İFÖD ne istiyor?

  • Sulh ceza hâkimlikleri, itirazları incelerken 8/A maddesini Anayasa’nın 152. maddesi uyarınca Anayasa Mahkemesine taşımalı.
  • Hesapların ve sitelerin tamamına yönelik toptan engellemeye son verilmeli.
  • İFÖD hesabına ilişkin karar başta olmak üzere tüm kararlar gerekçeleriyle ilgililere tebliğ edilmeli ve kamuoyuna açıklanmalı.

Bu tabloyu her ay izlemeye devam edeceğiz. 26 Ekim’de gazetecilerin de aralarında bulunduğu 31 hesaba gelen engeli ayrı bir haberde ele almıştık. Dijital haklar alanında neyi neden takip ettiğimizi ise bu yazıda anlattık.