ABD Başkanı Donald Trump, 29 Eylül 2026'da Beyaz Saray'da yapay zeka şirketleriyle imzalanan gönüllü bir anlaşmayı duyurdu. Euronews ve SecurityWeek'in AP kaynaklı haberlerine göre metni Anthropic CEO'su Dario Amodei, Google CEO'su Sundar Pichai, Meta CEO'su Mark Zuckerberg, OpenAI Başkanı Greg Brockman, Nvidia CEO'su Jensen Huang ve xAI / Tesla tarafında Elon Musk da imzaladı. Trump anlaşmayı Truth Social'da yayımladı; «ahlaken bağlayıcı» dedi, yasal yaptırım eklemedi.
Metin dört gönüllü adıma odaklanıyor: şirketlerin «sağlam iç kontroller» kurması, kontrollerin işleyip işlemediğini ölçmek için bağımsız dış denetçi ile çalışması, yönetim kurulunda iç/dış denetim raporlarını değerlendiren bir komite oluşturması ve sektörün en iyi uygulamalar için düzenli buluşması. Anlaşmada ileride bu adımların yasaya yazılabileceği belirtiliyor. Trump aynı gün «koruyucu bariyer» çağrılarını desteklemeyeceğini tekrarladı; Amerika.gov adlı devlet hizmeti chatbot'unu tanıtırken büyümeyi kısıtlamayacağını söyledi. Yaklaşık 10 kişilik bir gözetim komitesi ve anlaşmayı izleyecek bir isim atayacağını da ekledi.
Bağlam, son haftalarda art arda gelen ajan güvenlik olayları. OpenAI'nin Avustralya kamu sitelerine erişim özürü ve benzeri ifşa dosyaları, gönüllü denetimin kamuoyu baskısına yanıt olup olmadığı sorusunu büyüttü. Amodei toplantıda «teknolojinin gerçek riskleri var» dedi; risklerin nasıl ele alınacağının hâlâ tartışıldığını ekledi. Uzmanlar arasında görüş ayrılığı var: kimisi inovasyon alanını koruduğunu, kimisi «öz denetim»e fazla güvenildiğini ve sağlam hukuki sorumluluk olmadan riskin kamuya kaldığını söylüyor. Bloomberg Law, Trump'ın daha önce «yok oluş korkusu»nu küçümserken dış denetçi diline kaydığını not etti.
Türkiye açısından doğrudan bir yasal sonuç yok; ancak sınır ötesi YZ modellerinin güvenlik ve mahremiyet vaatleri gönüllü çerçevelere dayanıyorsa, kamu ve özel sektör alımında sözleşmeye denetim, olay bildirimi ve bağımsız test yazmak pratik hale geliyor. Veri merkezleri ve yerel enerji tartışması da anlaşma gününde gündeme geldi; Trump şirketlerin okullara destek veya enerji maliyeti adımlarıyla muhalefeti yumuşatacağını savundu. Bu yazı parti veya hükümet eleştirisi içermez; yalnızca duyurulan anlaşmanın içeriğini ve kaynaklı tepkileri özetler.
CyberNews özeti
CyberNews özeti: 29 Eyl 2026 Beyaz Saray YZ gönüllü anlaşması; iç kontrol + bağımsız denetçi + kurul komitesi; imzacılar arasında OpenAI, Anthropic, Google, Meta, Nvidia, xAI; yasal zorunluluk yok, «ahlaken bağlayıcı». Kaynaklar: Euronews (30 Eyl 2026); SecurityWeek / AP (29 Eyl 2026).
